Klimalara Dikkat! Lejyoner Hastalığı Nedir? Nasıl Tespit Edilir?

Lejyoner hastalığı suyla bulaşan Legionella pneumophila adlı bakterinin neden olduğu bir akciğer enfeksiyonudur. Son yıllarda ortaya çıkan bu hastalığa neden olan Legionella pneumophila’ nın yaşam ortamı doğal yüzeysel su kaynakları olup insan yapısı, su ortamlarında (sıcak su dağıtım sistemleri ve depoları, klimaları besleyen su soğutma kuleleri, hava nemlendiricileri vs.) ve özellikle düzenli bakımı yapılmayan ve temizlenmeyen klima ve havalandırma sistemlerinde, uygun şartlarda, insan sağlığını tehdit edici miktarlara ulaşabilmektedir. Su sıcaklığının 25–42 °C civarında olduğu ortamlar, sıcak su sistemleri içerisinde çökelme sonucu oluşan kabuk tabakalarda, çoğunlukla bulunurlar. Kabuk tabakalar su akımının yavaşladığı ve uzun süredir akmadığı ortamlarda oluşurlar. Legionella türleri için ideal olan bu yaşam şartlarında, bakteriler kabuk tabaka üzerinde oluşan biyofilmlerde süratle çoğalarak insan sağlığını tehdit eder boyutta yayılım gösterirler.

Lejyoner hastalığının tespiti

Legionella pneumophila, Lejyoner hastalığı denilen bir tür pnömoni yaptığı için tanı amaçlı balgam, trakeo- bronşial aspirasyon sıvıları, plevra sıvısı ve akciğerden alınan örnekler kullanılabilir. Son yıllarda Türkiye’nin de içinde bulunduğu bir çok ülkede görülmektedir.

Lejyoner hastalığı, klinik olarak genellikle iki formda seyreder:
a) Pontiac ateşi (Zatürre sebebi olmayan, kendiliğinden iyileşen ateşli form)
b) Lejyoner Hastalığı (Zatürre ile seyreden ve ölümcül olabilen form).

Legionella türlerinin genel özellikleri

Legionella türleri zor üreyen bakterilerdendir. Aerobiktirler. Bilinen en yaygın türü olan, Legionella pneumophila bakterisi 0,3–0,9 μm eninde, 2-20 μm boyunda, hareketli çomak şeklinde bir bakteri olup Legionellaceae familyasının mevcut türlerinden biridir. Legionella pneumophila 20 °C–40 °C de çoğalabilir, optimum üreme sıcaklığı 37 °C’dir. Tercih ettiği pH aralığı 6.6–7.2’dir.

Bu mikroorganizma toprak, doğal su birikintileri ve insan yapımı su sistemlerinde bulunur.

Legionella pneumophila konaklarda üreme dışında sadece özel besiyerinde üretilebilirler. Dezenfektanlara duyarlı olmasına rağmen suda 4 °C’ de ve 25 °C’ de bir yıl ile 4-5 ay arasında canlı kalabilir.

Legionella tespitinde kullanılan besiyerleri

Demir ve L-sistein ile zenginleştirilmemiş standart bakteriyolojik besiyerlerinde ve kanlı agarda üremezler. Ortamda bulunan ketoasitler ve demir iyonları da üremeyi artırırlar. Legionella türleri için guanin ve diğer pürin, pirimidin bazları da üremeyi destekleyen maddelerdendir. Bunlar maya özünde (yeast extract) bol bulunurlar. Legionella türlerinin üretildiği ortamda bulunan aktif kömür (charcoal) yağ asitlerini ve oksijen radikallerini absorbe ve detoksifiye edebilmektedir.

Lejyonella türlerinin üretilmesine en uygun besiyerlerinden biri pH 6,9 olan tamponlanmış kömürlü, maya özlü BCYE agardır (GBL Ref No: 0005). Aynı zamanda Lejyonella türleri % 1 hemoglobin ve % 1 isovitalex içeren Mueller Hinton agarda da (GBL Ref No: 0300) ürer.

Antibiyotik duyarlılık testleri bu besiyerinde yapılmalıdır.

Legionella türlerinin tespitinde kullanılan ürünler:

Ürün Kodu                  Ürün Adı
0005                                 BCYE Agar
0300                                 Mueller Hinton Agar

Diğer petri kutusunda besiyerlerini incelemek için tıklayınız.

Yazar: Kutlay HELVA / Biyolog
İlk Yayın Tarihi: 03.07.2013
Revizyon Tarihi: 22.08.2016

0 cevaplar

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir